علل معلولیت بینایی
همانطور که اشاره شد، علل نابینایی در کودکان، متعدد و گوناگون بوده و در بسیاری از کشورها شیوع معلولیت بینایی در کودکان شاخصی از وضعیت اقتصاد کلی آنهاست (بیرد و مور، 1993 به نقل قول از وبستر و رو، 1998).
در مناطق پیشرفتۀ اروپا و امریکا در حدود 40 تا 50 درصد معلولیتهای شدید بینایی ناشی از عوامل ارثی مانند آب مروارید مادرزادی ، زالی (آلبینیسم) و یا دیستروفیهای شبکیه است. در اروپا بر خلاف کشورهای در حال توسعه، بیماریهای عفونی دورۀ کودکی که موجب معلولیتهای بینایی بیماریهای ناشی از عوارض پیش از تولد یا حین تولد است. تا دهۀ 1950 عارضۀ که بر اثر تجمع زیاد اکسیژن در خون نوزادان نارس(ROP)به وجود میآید یکی از علل معلولیت بینایی نوزادان بود.هر چند امروزه از افزایش میزان اکسیژن خون نوزادان نارس در خطر ابتلا به این عارضه قرار دارند.
بسیاری از نوزادانی که وزن آنها به هنگام تولد کمتر از 1300 گرم است علاوه بر ROP در معرض معلولیتهای دیگر عصب شناختی نیز قرار دارند.
دیگر علل نابینایی پس از تولد چندان رایج نیست. عفونتهایی مانند مننژیت میتواند سبب آسیب دیدگی مسیرهای بینایی به مغز شود. ضربههای ناشی از حوادث رانندگی یا جراحت ناشی از اصابت گلوله ممکن است به خونریزی و آسیب دیدگی شبکیه منجر گردد. وجود تومور (غده) در شبکیه، کیاسمای بینایی یا بر روی عصب بینایی از دیگر عوامل معلولیت شدید بینایی است که به عنوان نمونه می توان به ریتوبلاستوما ، که ممکن است در یک یا هر دو چشم ایجاد شود، اشاره کرد.
کم بینایی نیز ممکن است بر اثر تصادف، بیماری و یا وضعیتی که در بدو یا سالهای اولیۀ کودکی رخ میدهد، به وجود آید. دید کم همچنین ممکن است به علت شرایط جسمانی که به طور معمول به بالا رفتن سن مربوط میشود بوجود آید. (انجمن نابینایان امریکا، 1998)
کم بینایی نیز در کودکان می تواند ناشی از آب مروارید مادرزادی، حرکت سریع غیر ارادی کرۀ چشم (نیستا گموس) و از کار افتادگی عصب بینایی باشد(بیرد و مور، 1993 به نقل ار وبستر و رو، 1998).
به طور کلی رایجترین علل کم بینایی شامل استحالۀ نقطۀ زرد ، آب مروارید، آب سیاه، جداشدگی شبکیه، ریتنو پاتی دیابتی و التهاب رنگدانهای شبکیه ( رتینیت پیگمانتز ،RP) است.
پس از شناسایی مشکل بینایی در کودک، در هر سنی، معاینات معمول چشمی باید بلافاصله انجام شود.اغلب در صورتی که تشخیص، بموقع و در سن بسیار کم انجام گیرد امکان رفع مشکل وجود دارد.
اطلاع از علل معلولیت بینایی به والدین و معلمان کمک میکند تا شرایط مناسبی را برای هر یک از کودکان فراهم کرده، انتظارهای خود را با وضعیت آنان تطبیق دهند.بنابراین، به منظور آشنایی با اختلالهای بینایی به شرح مختصر رایجترین آنها می پردازیم.